Η τέχνη και η αξία του θηλασμού

Η αξία του θηλασμού

Για το πόσο σπουδαίος είναι ο θηλασμός έχει αποφανθεί η επιστημονική κοινότητα. Το μητρικό γάλα είναι το πιο ανεκτίμητο δώρο που μπορεί να κάνει μια μητέρα στο παιδί της. Θα συνοψίσω στον παρακάτω απλό πίνακα τα οφέλη του θηλασμού στην υγεία της μητέρας, την υγεία του βρέφους, την ευχαρίστηση και τη σχέση μητέρας-βρέφους, όπως και τα πρακτικά του πλεονεκτήματα.  Βρέφη που θηλάζουν σε σχέση με αυτά που δε θηλάζουν έχουν μικρότερο κίνδυνο να πάθουν:

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ: Σηψαιμία, μηνιγγίτιδα, γαστρεντερίτιδα, ωτίτιδα, πνευμονία, βρογχιολίτιδα
ΑΤΟΠΙΕΣ: Έκζεμα-δερματίτιδα, άσθμα
Επιβαρύνεται λιγότερο η ανώριμη νεφρική τους λειτουργία
Μαθαίνουν σε μεγαλύτερη ποικιλία γεύσεων και σύστασης
Έχουν λιγότερους βρεφικούς κολικούς, αναγωγές και δυσκοιλιότητα
Σχετίζονται πιθανώς με αυξημένο δείκτη νοημοσύνης (IQ)

Μητέρες που θηλάζουν σε σχέση με όσες δεν θηλάζουν:

Έχουν μικρότερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών
Έχουν μικρότερο κίνδυνο για κολπική αιμορραγία κατά τη λοχεία
Επανέρχονται πιο γρήγορα και καλύτερα στα κιλά τους πριν την εγκυμοσύνη, κινδυνεύουν λιγότερο από παχυσαρκία

Η σχέση μητέρας-βρέφους αναπτύσσεται καλύτερα με το θηλασμό γιατί:

Η μητέρα μαθαίνει να προσέχει και να ‘διαβάζει’ το παιδί και οχι το ρολόι της
Αναπτύσσεται πιο έντονο συναισθηματικό δέσιμο μεταξύ τους
Ενδογενείς ορμόνες που εκκρίνονται κατά το θηλασμό, όπως η ωκυτοκίνη, αυξάνουν την ευχαρίστηση, την ηρεμία και τη χαλάρωση σε μητέρα και βρέφος

Τα πρακτικά προβλήματα του θηλασμού είναι λιγότερα από ο,τι με το τάισμα με μπουκάλι γιατί:

Είναι πιο οικονομικός
Δε χρειάζονται αποστειρωτές, βραστήρας, προετοιμασία
Είναι άμεσα διαθέσιμος, χωρίς χρονοτριβές

Η τέχνη του θηλασμού

Ο θηλασμός αποτελεί τέχνη που διδάσκεται και μαθαίνεται, παρά φυσικό ένστικτο. Η ενημέρωση και προετοιμασία για θηλασμό πρέπει να ξεκινάει πολύ πριν τη γέννηση, στην αρχή της κύησης. Απαιτεί προσωπικό κίνητρο και βούληση από τη μητέρα, υπομονή και επιμονή. Ευοδωνεται μόνο μέσα σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον φιλικό για θηλασμό, όπως περιγράφεται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Με τη γέννηση του νεογνού, ξεκινά η πρώτη προσπάθεια του στο μαστό, κρίσιμη όπως έχουν δείξει μελέτες για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία του θηλασμού. Τις πρώτες ημέρες της ζωής του, το νεογνό είναι σημαντικό να βρίσκεται για όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο σε άμεση επαφή με τη μητέρα, απροσκοπτα, δέρμα με δέρμα. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο αν μητέρα και μωρό βρίσκονται συνέχεια μαζί, στο ίδιο δωμάτιο στο μαιευτήριο (rooming in). Η πρώτη προτεραιότητα είναι το δέσιμο του βρέφους με τους γονείς. Οι κάθε λογής ειδικοί και οι επισκέπτες χρειάζεται να κάνουν ένα βήμα πίσω σε αυτό το στάδιο και να αποφύγουν παρεμβάσεις, διακοπές, παραβιάσεις των ιδιωτικών στιγμών. Η απομάκρυνση του μωρού από τη μητέρα στο μαιευτήριο είναι πλέον μη αποδεκτή τακτική. Απαραίτητη προυπόθεση για την επιτυχία του θηλασμού είναι να αποκτήσει η λεχώνα εμπιστοσύνη στον εαυτό της και να μάθει να ‘διαβάζει’ από μόνη της το παιδί της. Ο μόνος ειδικός σε αυτή τη διαδικασία είναι η ίδια. Αν αφήσει τον έλεγχο στον παιδίατρο, τη μαία ή άλλους ειδικούς, είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Η τεχνική του θηλασμού

Η μητέρα κάθεται αναπαυτικά, ελαφρώς ανασηκωμένη, με μαξιλάρια για υποστήριξη στην πλάτη και τα χέρια. Υπάρχουν διάφορες θέσεις του μωρού για θηλασμό.Το μωρό χρειάζεται να έρθει σε άμεση σωματική επαφή με τη μητέρα, κοιλιά με κοιλιά. Η λεχώνα χρησιμοποιεί το ένα της χέρι για να υποστηρίξει το σώμα του μωρού και το άλλο για να κρατήσει το προσφερόμενο στήθος. Το μωρό βρίσκεται σε σωστή θέση αν η μύτη του είναι πάνω στην ίδια νοητή γραμμή με τη θηλή. Το κάτω χείλος του έρχεται πρώτο σε επαφή με το δέρμα της μητέρας. Όταν και μόνο όταν ανοίξει διάπλατα το στόμα του, με τη γλώσσα του στο έδαφος του στόματος, η γυναίκα ωθεί το βρέφος ελαφρά προς το μέρος της, με αποτέλεσμα να έρχεται σε επαφή με το στήθος και το άνω χείλος του. Όσο περισσότερο μέρος από τη θηλαία άλω (το καφέ γύρω από τη θηλή) αρπάξει, τόσο καλύτερα. Η γενική ιδέα είναι ότι το μωρό έρχεται στο στήθος και όχι το στήθος στο μωρό.

Πότε, για πόση ώρα και πόσο συχνά;

Η λεχώνα πρέπει να γνωρίζει ότι το κλάμα είναι πολύ καθυστερημένο σημάδι πως το μωρό πεινάει. Πολύ πριν από αυτό, το μωρό μας έχει δώσει συνήθως αρκετές ενδείξεις πείνας: είναι ανήσυχο, στραβώνει το στόμα του, τρώει το χέρι του. Αν κλαίει, συνήθως είναι τόσο εκνευρισμένο που δε μπορεί να θηλάσει; Η μητέρα χρειάζεται να το ηρεμήσει πρώτα κι έπειτα να το βάλει στο στήθος .Ένας βασικός και απαράβατος κανόνας για τις πρώτες ημέρες έως εβδομάδες είναι ότι ο θηλασμός έχει για μεγάλο εχθρό του το ρολόι. Η λεχώνα είναι απαραίτητο να βλέπει τα σημάδια πείνας και κορεσμού του παιδιού της και όχι το ρολόι της. Χρονοδιαγράμματα και φιξαρισμένες ώρες για φαγητό δεν έχουν καμία θέση κατά την εκμάθηση του θηλασμού.

Το μωρό τρώει για τόση ώρα και τόσο συχνά, ανάλογα με τις ανάγκες του και αυτές απαράβατα διαφέρουν από παιδί σε παιδί. Μας δείχνει τον κορεσμό του αν απομακρυνθεί μόνο του από τη θηλή η αν κοιμηθεί πάνω στο μαστό. Τα πιο πολλά νεογνά περνούν αρκετό χρόνο στο μαστό κατά τις πρώτες τους προσπάθειες, 30 λεπτά έως πάνω από μια ώρα. Με τον καιρό, τα μωρά γίνονται πιο αποτελεσματικά και χορταίνουν σε 5 με 10 λεπτά. Ως προς τη συχνότητα, αυτή ποικίλει από ώρα σε ώρα και από μέρα σε μέρα για κάθε βρέφος. Γενικά περιμένει κανείς θηλασμό κάθε μια με πέντε ώρες αρχικά, με μέσο όρο κάθε δυο με τρεις ώρες και κάπως μεγαλύτερο μεσοδιάστημα κατά τη διάρκεια της νύχτας (γενικά ‘ακούμε’ το παιδί, δεν βάζουμε χρονικά όρια στον θηλασμό). Και πάλι, όσο ωριμάζει το παιδί αναμένει κανείς μια βασική ρουτίνα μετά τις πρώτες 3-6 εβδομάδες, αρκετά σταθερή μόνο μετά τους πρώτους 2-3 μήνες της ζωής. Επομένως μια βασική γνώση για μια έγκυο που επιθυμεί να θηλάσει είναι ότι τάισμα κάθε τέσσερις ώρες και νυχτερινός ύπνος χωρίς διακοπή δεν αποτελούν ρεαλιστικές προσδοκίες κατά τις πρώτες εβδομάδες έως μήνες μετά τη γέννηση. Ωστόσο κάθε αρχική δυσκολία υπερκεραζεται από τις απώτερες ευκολίες του θηλασμού και τα μεγάλα του δώρα στην υγεία μητέρας και βρέφους. Κατά τον πρώτο καιρό, η μητέρα προσφέρει τον ένα μαστό; Αν το μωρό συνεχίζει να θέλει να τραφεί, μπορεί να προσφέρει και το δεύτερο μαστό στο ίδιο γεύμα. Όταν μετά από μερικές εβδομάδες επέλθει κάποια ρουτίνα, το βρέφος είναι προτιμότερο να αδειάζει ένα μαστό σε κάθε γεύμα, να τελειώνει πρώτα το ένα στήθος. Το μητρικό γάλα έχει σύσταση που ποικίλει. Πιο υδαρή στην αρχή, πιο λιπαρή στις τελευταίες σταγόνες του. Είναι σημαντικό να προσφέρεται και αυτό το τελευταίο γάλα, κάτι που επιτυγχάνεται εάν το μωρό μείνει στο ίδιο στήθος κατά τη διάρκεια ενός γεύματος. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, ο αποκλειστικός θηλασμός συνιστάται για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής( μετά τους 6 μήνες μπαίνουν οι στερεές τροφές στην διατροφή του μωρού). Περίπου στους 4 μήνες, το βρέφος έχει ωριμάσει τόσο, ώστε ενδιαφέρεται για τα πράγματα που βλέπει και ακούει γύρω του την ώρα που θηλάζει. Πολλές φορές βγαίνει από το στήθος πριν ολοκληρώσει το γεύμα, κάτι που συχνά εκλαμβάνεται λανθασμένα σε αυτήν τη φάση ως απόρριψη του θηλασμού. Πρόκειται απλά για ένα πολυάσχολο μωρό που βιάζεται να τελειώσει με το γεύμα του για να ασχοληθεί με τα πρωτόφαντα ερεθίσματα γύρω του. Τα μωρά, μετά τους πρώτους 4-6 μήνες της ζωής τους, δε χρειάζονται νυχτερινό φαγητό. Επομένως, αν προσφέρετε γάλα τη νύχτα μετά την ηλικία αυτή – και έχετε κάθε δικαίωμα να το κάνετε αν θέλετε-, είναι για συναισθηματικό δέσιμο (ή ανάγκη του μωρού) και όχι τόσο για την αύξηση του.

Πως γνωρίζουμε αν το μωρό παίρνει πραγματικά γάλα;

Πολλές γυναίκες νιώθουν ανασφάλεια σχετικά με το γεγονός ότι το μητρικό γάλα κατά το θηλασμό δε μπορεί να μετρηθεί. Αυτό που συμβαίνει με το θηλασμό είναι ένας κύκλος: όσο πιο πολύ και συχνά ζητάει το μωρό το μαστό, τόσο πιο πολύ γάλα παράγεται και προσφέρεται από τη μητέρα. Και όσο περισσότερο γάλα παράγεται, τόσο πιο εντατικά ζητάει το μωρό. Όσο πιο συχνά και πιο πολύ θηλάζεται ο μαστός της λεχώνας, τόσο περισσότερο γάλα παράγει. Τελικά, μετά τις πρώτες εβδομάδες, επέρχεται μια ρύθμιση( έχουμε την εδραίωση του θηλασμού), κατά την οποία η παροχή συναντάει τη ζήτηση και η μητέρα φτιάχνει τόσο γάλα όσο ακριβώς χρειάζεται το βρέφος.  Αν το στήθος είναι γεμάτο και δεν προσφερθεί ή προσφερθεί με το ρολόι ή δε μπορεί το μωρό να πάρει το γάλα γιατί είναι άρρωστο ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, τότε οι ορμόνες της λεχώνας υποστρεφονται, το γάλα σταματά να φτιάχνεται. Επομένως, στο ερώτημα ‘έχω γάλα;’ Η απάντηση είναι ‘αν βάζεις το βρέφος στο στήθος με ηρεμία, έχεις, όσο πιο συχνά θηλάζεις, τόσο περισσότερο έχεις’. Πραγματικά πρωταρχική αδυναμία του μαστού να παράγει γάλα είναι πολύ σπάνια.

Η πιο αξιόπιστη απόδειξη ότι το μωρό παίρνει γάλα από το στήθος είναι ο ήχος που ακούγεται –ελαφρύ, ανεπαίσθητο γκλούπ- όταν καταπίνει. Από εκεί και πέρα, πολλά μικρά στοιχεία μπορούν να μας διαβεβαιώσουν ότι τα πράγματα πηγαίνουν καλά. Φυσικά δεν είναι δυνατό να υπολογίσουμε την ακριβή ποσότητα του γάλακτος που λαμβάνει κάθε φορά, όπως γίνεται με το τεχνητό γάλα στο μπουκάλι. Αυτό δεν πρέπει να μας αγχώνει ούτε χρειάζεται, γιατί μπορούμε να παρατηρήσουμε προσεκτικά τα εξής:

Βγαίνουν σταγόνες γάλακτος( αντανακλαστικό καθόδου του μητρικού γάλακτος) με το κλάμα του μωρού ή πριν ξεκινήσει ο θηλασμός;

Είναι ορατό γάλα στο στόμα του μωρού ή γύρω από αυτό; Βγαίνουν σταγόνες γάλακτος από τον άλλο μαστό την ώρα του θηλασμού;

Είναι υγρή και μακρόστενη η θηλή στο τέλος; Νιώθει η μητέρα να αδειάζει το στήθος της κατά τη διάρκεια του θηλασμού;

Έχουν διογκωθεί οι μαστοί μετά τις πρώτες ημέρες; Κάνει αργές και μεγάλες κινήσεις μάσησης το μωρό πάνω στο στήθος;

Τα μάγουλα του φουσκώνουν ελαφρά (πράγμα θετικό) ή εισέρχονται κατά το θηλασμό (κάτι πιθανά παθολογικό);

Φαίνεται κορεσμένο, χαλαρώνει, κοιμάται ή αποσύρεται μόνο του από το στήθος στο τέλος;

Μετά από ένα γεύμα, περνάει χρόνος 1-2 ωρών τουλάχιστον πριν το μωρό ξαναπεινάσει;

Κερδίζει βάρος το βρέφος;

Έχει πολλές υγρές πάνες με ούρα κατά τη διάρκεια της ημέρας(τουλάχιστον 5-6);

Αποβάλλει πολλές φορές την ημέρα κόπρανα κίτρινα ή κιτρινοπράσινα, μαλακά ημίρευστα (κάτι φυσιολογικό), έχει μαύρα κόπρανα (μηκώνιο) μετά τις πρώτες 4-5 ημέρες (παθολογικό);

Αν λοιπόν γνωρίζουμε και δώσουμε σημασία σε μικρές παρατηρήσεις, δε θα προβληματιστούμε για το γάλα που παίρνει το βρέφος.

Ο,τιδήποτε άλλο δοθεί αρχικά εκτός του στήθους βλάπτει το θηλασμό

Τσάι, ζαχαρόνερο, νερό, τεχνητό γάλα σε μπουκάλι, μητρικό γάλα σε μπουκάλι, πιπίλα έχουν ένα κοινό σημείο: εμποδίζουν την πλήρη προσαρμογή μητέρας και βρέφους στο θηλασμό, τουλάχιστον αν δοθούν κατά τις κρίσιμες πρώτες εβδομάδες. Έχει βρεθεί ότι οι κινήσεις που κάνει το μωρό με το στόμα και τη γλώσσα του όταν θηλάζει είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές που χρησιμοποιεί για να τραφεί από την τεχνητή θηλή του μπουκαλιού ή της πιπίλας. Στα αρχικά στάδια, όταν το βρέφος μαθαίνει ακόμα πως να χρησιμοποιήσει πιο αποτελεσματικά το μαστό, ο,τιδήποτε παρεμβληθεί σε αυτήν τη διαδικασία μπορεί να του προκαλέσει σύγχυση( σύγχυση θηλών) και να έχει βλαπτική επίδραση( το μωρό μπερδεύεται και δεν μπορεί να θηλάσει αποτελεσματικά από τον μαστό).

Πηγήpediatros-thes.gr

Post Author: paidimou

Στο Παιδί μου όλες και όλοι έχετε λόγο! Μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας τα πάντα...! Μαμαδο-ιστορίες, τοκετο-ιστορίες, θηλασμο-ιστορίες, συνταγές για μικρούς και μεγάλους, χειροτεχνίες, την δουλειά σας, βαπτίσεις, πάρτυ, θέματα ομορφιάς και υγείας και ότι άλλο θέλετε! Επικοινωνήστε μαζί μας στο paidimouesyes@gmail.com! Γίνετε αρθρογράφοι στις θέσεις των αρθρογράφων!

1 thought on “Η τέχνη και η αξία του θηλασμού

    Ηλεκτρα

    (January 25, 2017 - 2:30 pm)

    Φοβερο!!
    Ευχομαι να το διαβασουν ολες οι μελουσες μανουλες 😀

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *